Italië 2016

Wij hebben 2 overzichtspagina’s aan onze blog toegevoegd waardoor je gemakkelijker alle berichten en foto’s van onze reis ‘Italië 2016’ kan terugvinden. Wij hebben er ook een kaartje bijgeplaatst.
https://febalide.wordpress.com/italie-2016/
https://febalide.wordpress.com/fotos-italie-2016/

Wij wensen u veel lees- en kijkplezier,
Felix Baeten en Liliane Dedroog

Advertenties

Via het Gardameer en Monte Baldo naar de Dolomieten

Fotoalbum ‘Via het Gardameer en Monte Baldo naar de Dolomieten’ weergeven

Voorjaarsgentiaan - Gentiana verna

Voorjaarsgentiaan – Gentiana verna

De weersvooruitzichten voor de Dolomieten zien er stillaan wat beter uit, maar echt goed wandelweer voorspellen ze toch pas tegen het einde van de week. In de tussentijd gaan we al een stukje opschuiven richting België. Een ideale plek daarvoor is het Gardameer. Het ligt sowieso op de route naar huis en we kunnen er genieten van het betere weer en toch enkele bergwandelingen maken. Als verblijfplaats hebben we gekozen voor een leuke camping aan de oostkant van het meer, net halverwege de badplaatsen Garda en Bardolino (het dorpje met de gelijknamige wijn). Via de strandpromenade die tussen het meer en de camping loopt hebben we ook twee aangename avondwandelingen naar de respectievelijke centra. Bovendien kunnen we ons boodschappen doen met de fiets.

Bardolino

Bardolino

Tussen het luieren aan het zwembad en het genieten van een Bardolino op een terrasje, hebben we hier ook een natuurgebied op ons programma staan, nl. de Monte Baldo. Deze langgerekte bergketen heeft drie toppen die op ca 2200 m liggen, de Altissimo, de Pozzette en de Telegrafo. Aangezien het Gardameer slechts ca. 65 m boven de zeespiegel ligt is het een hele klim naar zo’n top. De Monte Baldo is vooral bekend vanwege de plantkundige rijkdom, zowel te wijten aan de grote verschillen in hoogteligging, de geologische verscheidenheid (divers samengestelde kalksteen afgewisseld met stroken basaltlava), alsook de vele micro klimaten. Daarnaast lagen tijdens de ijstijd de hoogste toppen van de Monte Baldo boven de gletsjers, waardoor hier planten staan zijn die elders uitgestorven zijn.

Gymnadenia sp.

Gymnadenia sp.

Al in de 16 de eeuw trok dit gebied de aandacht van plantkundigen. ‘Hortus Botanicus Europae’ en ‘Viaggio di Monte Baldo’ zijn boeken uit die tijd. Generaties lang zijn ze dé standaard werken voor botanici geweest. Daarin staan naast de zuiver endemische soorten, ook planten die men hier voor het eerst beschreven heeft. Het verklaart waarom vele planten toevoeging ‘baldense’ in hun naam hebben. Daar bovenop is dit ook de reden waarom de Monte Baldo ook wel de “hortus Europa” (de tuin van Europa) wordt genoemd.
Om te kunnen gaan wandelen in de botanisch interessante hoger gelegen gebieden zijn er twee routes: de eerst start in ‘Cima Mandra’, een parking in de buurt van het dorpje Prada en de twee is nog makkelijker namelijk met de kabelbaan naar boven vanuit Malcesini.

De wandeling vanuit Prada loopt traag omhoog door een naaldbos dat overgaat in een licht beukenbos. Het is een breed pad, dat ook door de boeren gebruikt wordt om zo bij hun vee te komen. Vele van deze wegen zijn aangelegd tijdens de eerste wereldoorlog door het Italiaanse leger. De weg die wij een stuk volgen loopt naar een fort dat buiten het bereik lag van het geschut van de Oostenrijkers die in het noordelijke deel van het Monte Baldo massief gelegerd waren. Aan beide zijden vielen tussen 1915 en 1918 ca 160 000 doden. Twee derde daarvan kwam om het leven door lawines, aardverschuivingen en de ijzige koude.

Monte Baldo, Kabelbaan -> Rif. Telegrafo

Monte Baldo, Kabelbaan -> Rif. Telegrafo

Eens we boven zijn volgen we het pad over de kam door de prachtige rijke alpenweiden tot de Rifugio ‘Fiori del Baldo’. Enkele jaren geleden was dit nog het eindstation van de kabelbaan die nu niet meer in gebruik is. Het uitzicht is hier gewoon schitterend, ook valt op hoe groot het Gardameer wel is. We wandelen terug naar ons vertrekpunt via wandeling nr 51, en de kapel ‘Madonna della Neve’. Helaas, een lichte tegenvaller, want de weilanden zijn intensief begraasd en sommigen lijken zelfs bemest. Jammer, we hadden hier veel meer bloemenpracht verwacht.

Kabelbaan Malcesine

Kabelbaan Malcesine

Het dalstation van de kabelbaan is in Malcesine. Vandaaruit gaat het in twee stappen naar boven. Met de eerste cabine tot op 600 meter hoogte in San Michele. Daar stap je dan over in een langzaam ronddraaiende cabine die u afzet op 1800 meter hoogte. Helaas is het ‘adembenemend panorama’ dat beloofd wordt vanuit de cabine op Malcesine en het Gardameer erg troebel door de vuile vensters. Maar geen erg vanaf het uitkijkpunt boven is het zicht wel geweldig.
De meeste toeristen zijn verrast door de lage temperatuur boven en blijven rondhangen in de buurt van het eindstation. Net als op de Teide in Tenerife nemen ze ook hier, in strandkledij en met teenslippers, de lift naar boven om dan te merken dat het daar gemakkelijk zo’n 15°C kouder is dan beneden en dat de wind er ijzig kan blazen. Ze bekijken ons dan omdat we stevige bergschoenen en een jas aanhebben.

Alpenbosrank - Clematis alpina

Alpenbosrank – Clematis alpina

Wij wandelen naar de ‘Cima della Pozette’ op 2128 m, de middelste van de drie toppen en de eerste vanaf het bergstation. Eerst loopt het pad licht omlaag naar het dal van ‘Bocca di Tratto Spino’. Hier zijn tal van kleinere skiliften, waardoor er weinig begroeiing is. Verder gaat het traag omhoog waarbij het pad min of meer de kam volgt. Niet echt een zware wandeling, net genoeg om de ‘slipper lopers’ tegen te houden want het pad ligt bezaaid met losse rolkeien. Een ‘schoenenpolitie’ zoals we die in Corsica tegenkwamen hebben ze hier niet. Daar stonden gendarmes bij het beginpunt van stevige bergwandelingen om iedereen met ongepast schoeisel terug te sturen. Die met stevige schoenen, worden beloond met een schitterend uitzicht en mooie begroeiing. Helaas hebben we te weinig flora’s bij om alle planten te determineren, maar we herkennen wel o.a. de grote muggenorchis, 2 soorten vanilleorchis, de kogelorchis, de grootbloemige gentiaan, Europese trollius, alpenbosrank, gewoon vetblad, ….

Onweder / Monte Sciliar (Schlern)

Onweder / Monte Sciliar (Schlern)

Eindelijk is het zover en kunnen we naar de Dolomieten, een grandioos kalksteengebergte in het uiterste noorden van Italië, net ten zuiden van Oostenrijk. Het is een plek waar we zeer graag komen. We verblijven ook nu weer aan de voet van de Seiser Alm of Alpe di Siusi, zoals hij in het Italiaans heet, op de camping met dezelfde naam. Deze is prachtig gelegen met een schitterend uitzicht op de omgeving. Het is een van de allermooiste campings die we kennen, goed onderhouden en met uitstekende sanitaire en andere voorzieningen. Daarnaast is het slechts een vijftal minuten rijden tot aan het vertrekpunt van de kabelbaan en binnen het half uur staan we op de Seiser alm. Deze is met een oppervlakte van 57 km² een van de grootste en mooiste almen of bergweiden van Europa. Doordat de traditionele hooilanden hier nog in gebruik zijn, zijn de weilanden enorm bloemenrijk. Het is een waar genot om er door te wandelen.

Monte Sciliar (Schlern)

Monte Sciliar (Schlern)

Gestippelde gentiaan - Gentiana punctata

Gestippelde gentiaan – Gentiana punctata

Boven op de Seiser alm kan je gebruik maken van een aantal kleinere liften om zo dichter bij de hoger gelegen massieven te geraken. Want de Seiser alm maakt deel uit van het natuurpark van de Schlern-Rosengarten of Sciliar-Catinaccio en is omringd door een aantal massieven zoals Schlern, Euringerspitze, Santnerspitze, Langkofel en Plattkofel. Een van onze favoriete wandelingen is de route vanaf de Williamshütte 200 m omhoog naar de Plattkofelhütte op 2300 m. Vanaf daar kunnen we dan de ‘Friedrich August weg’ volgen, een pad dat de hoogtelijn min of meer volgt. Langs dit pad en in de buurt van de Murmeltierhütte staan vele schitterende alpine planten. Ook de rondwandeling op de Puflatsch is panoramisch schitterend en botanisch buitengewoon rijk.

Gymnadenia conopsea x Gymnadenia rhellicani

Gymnadenia conopsea x Gymnadenia rhellicani

Typisch voor de Dolomieten zijn de afzonderlijke maar dicht opeengepakte massieven, die elk ten minste één top hebben van meer dan 3000 m. Het karakteristiek gesteente waaruit ze gevormd zijn, werd genoemd naar de Franse geoloog Dolomieu die eind 18 de eeuw de samenstelling bestudeerde. Hij ontdekte dat, het gebergte gevormd is met gemineraliseerd koraal dat tijdens het trias in zee werd afgezet. Het gebergte werd zo’n 60 miljoen jaar geleden omhooggestuwd toen Europa en Afrika tegen elkaar botsten. IJs, zon en regen hebben de witte rotsen gevormd tot de karakteristieke puntige pieken en orgelpijpen met aan de voet glooiende hellingen met almen en naaldbossen. In de loop van een dag verandert de kleur van de massieven en geeft ze een gele, roze of rode tint. Deze massieven zijn zo uitzonderlijk dat ze sinds 2009 op de werelderfgoedlijst staan.

Alpenkauw - Pyrrhocorax graculus

Alpenkauw – Pyrrhocorax graculus

Kuifrapunzel -Physoplexus comosa

Kuifrapunzel -Physoplexus comosa

Deze streek, Zuid-Tirol of Alto Adige in het Italiaans, maakte tot het einde van WO I deel uit van het Oostenrijks-Hongaarse keizerrijk. Vele inwoners voelen zich zelfs nu, enkele generaties later, nog steeds meer verwant met Oostenrijk dan met Italië en vele Oostenrijkse gebruiken en tradities worden in ere gehouden. Sinds de streek een autonome regio is, is ook het Duits een officiële taal. Voor ons soms verwarrend want de plaatsnamen, die in beide talen totaal niet op elkaar lijken, worden continu door elkaar gebruikt. Enkele voorbeelden: zo is Passo Gardena hetzelfde als Grödnerjoch, net als Selva dat ook Wolkenstein is.
We waren hier graag wat vroeger naar toe gekomen en langer gebleven, dan hadden we meer wandelingen kunnen maken. Nu moeten we ons beperken tot het herhalen van de toppers van vorige keren. De foto’s in het album geven een impressie van de indrukwekkende landschappen en de enorme bloemenpracht.

Puflatsch alm

Puflatsch alm

Maar nu gaan we naar huis, naar Zuidzicht. Na 114 dagen, 10.400 km, 15 campings en ontelbaar leuke momenten zit onze reis er op. Het was weer een voorjaar om in te kaderen. Hopelijk krijgen we een mooie lange zomer.

Fotoalbum ‘Via het Gardameer en Monte Baldo naar de Dolomieten’ weergeven

Parco del Delta del Po en Ravenna

Fotoalbum ‘Parco del Delta del Po en Ravenna’ weergeven

Van uit kijktoren fiume Lamone

Van uit kijktoren fiume Lamone

Nog steeds kunnen we niet de bergen in. Ze geven 12°C als dagtemperatuur op de Seiseralm en dat is gewoon te koud! Nu is dat is voor ons niet echt een probleem: natuur en cultuur zijn in Italië zo gevarieerd dat we gewoon een stukje naar het noorden verhuizen. We zijn dan in de buurt van Ravenna en in het ‘Parco regionale del Delta del Po dell’Emilia-Romagna’. Dit is het zuidelijke deel van de Po-delta, gelegen in de regio Emilia Romagna. De echte Po-delta of het ‘Parco Regionale Veneto del Delta del Po’ ligt meer noordelijk, in de Regio Veneto. Daar gaan we niet naartoe, dat is iets voor een andere keer.

Bijeneter - Merops apiaster

Bijeneter – Merops apiaster

De Po stroomt dwars door Noord-Italië vanuit de Alpen naar de Adriatische zee. Het is de langste rivier van Italië die 1/3 van de bevolking voorziet van water. Naast veel water voert de rivier ook tonnen slib mee die ervoor zorgen dat er een grote brede delta ontstaan is; meer dan 100 km van noord naar zuid. Grote delen zijn ingenomen door de tuinbouw, graanvelden en fruitbomen. Daarnaast zijn er de moerassen, oude salines, meren, rietvelden, kanalen, eilandjes en duinen die alzo de ‘Italiaanse Camarque’ vormen. Een vogelparadijs! Er zijn plannen om de hele delta als natuurgebied te erkennen, maar zo ver is het nog niet.

Ralreiger

Ralreiger

Dwergaalscholver

Dwergaalscholver

Zomertortel - Streptopelia turtur

Zomertortel – Streptopelia turtur

We gaan dus niet de hele delta verkennen, daarvoor is het gebied véél te groot, maar ons beperken tot het zuidelijke deel ten noorden van Ravenna. De meer- en moerasgebieden van de Valli di Comacchio en Argenta zijn al beschermd natuurgebied. Het leuke hier is ook dat we deze streek met de fiets kunnen verkennen. Het polderlandschap is vlak, en de fietsroutes lopen over dijken en langs kanalen. Voor de grote groep vogels op trek of zij die de winters hier doorbrengen in deze lagunes en moerassen zijn we te laat. Wel zien we zeer veel flamingo’s, zilverreigers, ralreigers, purperreigers, lepelaars, kwakken, koereigertjes, zwartkopmeeuwen, meerdere sternsoorten, dwerg- en gewone aalscholvers, zwarte ruiters, groenpootruiters, bruine kiekendieven, enz… Een aangename verrassing is hier de zeer talrijk aanwezige zomertortel; bij ons is het met deze mooie vogel veel slechter gesteld.

Comacchio

Comacchio

Een centrale plek in dit gebied en omringd door de voormalige zoutpannes, is het stadje Comacchio. In de brochures spreken ze over het ‘kleine Venetië’ want net als het echte Venetië is dit stadje gebouwd op verschillende eilandjes. Door het historische centrum lopen kanalen en zijn er overal bruggen met trappen. Tja, gebouwd in een tijd dat men nog geen fietsen kende zeker! Het is een erg aangename plek. Gedurende de middeleeuwen was deze stad zeer welvarend dankzij de nabijheid van de stad Ravenna, de visvangst en de zoutwinning.
Trabucco

Trabucco

Zeer populair zijn hier de trabucchi, de platforms waaraan een (verschrikkelijk) groot net hangt voor de visvangst. We zagen dit ook al langs de kust in de Gargano. De vissen worden als het ware uit het water geschept. De vele installaties lijken dikwijls ook dienst te doen als buitenverblijf.

Mausoleo di Galla Placidia

Mausoleo di Galla Placidia

Een stad die we graag bezoeken is Ravenna, niet omdat het een mooie stad is, maar wel wegens het groot aantal belangrijke kunstschatten die te zien zijn in vrij sobere gebouwen. In 5de/6de eeuw was Ravenna de hoofdstad van het Romeinse Rijk en later van het Byzantijnse Italië. De toenmalige heersers hebben de stad verrijkt met vooral prachtige interieurs. De vroeg christelijke mozaïeken, die op de muren van de kerkelijke gebouwen zijn aangebracht, zijn de mooiste en de meest waardevolle in Europa. Ze staan dan ook allemaal op de UNESCO-lijst van ons werelderfgoed. De stralende kleuren, het rijke decor en de sterke symboliek getuigen van een groot artistiek vakmanschap. Vooral door het samengaan van zowel Griekse en Romeinse invloeden, naast oosterse en westerse stijlen in het uitbeelden van religieus taferelen.

Basilica di Sant'Apollinaire Nuovo

Basilica di Sant’Apollinaire Nuovo

Basilica di Sant'Apollinaire Nuovo

Basilica di Sant’Apollinaire Nuovo

De oudste mozaïeken zijn te zien in het kleine mausoleum, dat de Romeinse keizerin Galla Placida in 425 na Christus voor haarzelf en naaste familie liet bouwen. De gewelven en de koepel zijn diep blauw en versierd met sterren en bloemen. Vooral het tafereel van de Goede Herder is zeer levendig.
In het Baptisterium van de orthodoxen, de kleine doopkapel, staat centraal in de koepel Johannes de Doper die Jezus doopt met daaromheen de twaalf apostelen. De Basilica van San Vitale is zeer rijk gedecoreerd met mozaïeken die taferelen uit het oude testament voorstellen. Vooral de nauwkeurigheid van de portretten is indrukwekkend. In de basiliek van Sant’ Apollinare Nuovo zijn er twee lange rijen mozaïeken in het middenschip. Beide met processies, die van 26 martelaren aan de rechterkant. Aan de linkerkant de maagden die de stad verlaten voorafgegaan door de Drie Koningen. Een ware lust voor het oog.

Basilica di Sant'Apollinaire in Classe

Basilica di Sant’Apollinaire in Classe

Basilica di Sant'Apollinaire in Classe

Basilica di Sant’Apollinaire in Classe

Voor de laatste kerk met mozaïeken moeten we Ravenna verlaten en 5 km in zuidelijke richting rijden naar Classe, de voormalige haven van Ravenna. Vroeger was dit een bloeiende stad. Maar in de loop van de eeuwen veranderde de loop van de rivier waaraan de stad lag en verlandde het moerasgebied in de omgeving. Nu ligt de ‘Basilica di Sant’Apollinaire in Classe’ bijna alleen, te midden van een groot weiland.
Het sobere gebouw werd in de 5 de eeuw gebouwd terwijl de mozaïeken iets later aangebracht zijn. Eenvoudig van compositie maar met een rijke kleurschakering en vol van symbolisme. Buitengewoon schitterend!

Fotoalbum ‘Parco del Delta del Po en Ravenna’ weergeven