Sint-Petersburg dag 4

Fotoalbum ‘Sint-Petersburg dag 4’ weergeven

We zijn alweer aan de laatste dag toe. Net als gisteren rijden we via één van de brede lanen het centrum uit om zo het Catharinapaleis, een voormalige residentie van de Russische tsarendynastie te gaan bezoeken. We passeren langs heel wat grijze flatgebouwen uit de Sovjetperiode, alsook het Overwinningsplein met daarop een monument ter nagedachtenis, niet alleen van de slachtoffers, maar ook van de overlevenden van het beleg van Leningrad tijdens WO II. Heroïsche beelden van soldaten, zeelieden en rouwende moeders omringen dit monument van de Overwinning.

Catharinapaleis

Het Catharinapaleis; de zomerresidentie van tsarina Catharina de Grote ligt op een landgoed in de stad Poesjkin, die tot 1917 Tsarskoje Selo of ‘Tsarendorp’ heette. In 1937 kreeg deze stad naam Poesjkin, naar de Russische schrijver en dichter die hier naar school ging. Het Catharina paleis werd in opdracht van tsarina Elisabeth in 1752 door architect Rastrelli ontworpen. Een van de grootste aanpassingen gebeurde in opdracht van Catharina de Grote door architect Charles Cameron.

Catharinapaleis

Catharinapaleis

Ook vandaag mogen wij weer via een aparte ingang binnen en ontsnappen zo aan de lange wachtrij. Het paleis is bekend om zijn grote balzaal, met de mooie plafondschildering ‘De triomf van Rusland’, verguld houtsnijwerk en heel veel spiegels. In de schitterend gedecoreerde kleinere kamers vallen de grote kachels met Delfts blauwe tegels op.

Maar hét hoogtepunt van het paleis is de Barnsteen- of Amberzaal. Een absolute lust voor het oog. De wandverlichting met (elektrische) kandelaars, beschijnt de gele en honingkleurige en rode barnsteen. De panelen uit fossiele hars waren een geschenk van de Pruisische koning Friedrich Wilhelm I aan de Russische tsaar Peter de Grote in het jaar 1716. Architect Charles Cameron gebruikte ze tijdens zijn verbouwingen, in combinatie Venetiaanse spiegels en andere ornamenten om een kamer mee te bekleden.

Bijna 200 jaar later, in 1941, veroverden de legers van Adolf Hitler het Catharina Paleis. Slechts een deel van de waardevolle inboedel kon in veiligheid gebracht worden door Russische archivarissen, maar niet de barnsteenkamer. Toen de nazi’s zich terugtrokken na het mislukte beleg van Leningrad in 1945 verwoestten ze alle gebouwen.
De panelen waren al eerder door de nazi’s gedemonteerd en naar Kaliningrad gebracht. Vanaf daar loopt het spoor echter dood, en zijn de panelen verdwenen. Dit zorgde voor het ontstaan van tal van speculaties en legendes; zoals onlangs nog: dat de panelen in een treinwagon in een tunnel in Polen zouden liggen.

Catharinapaleis

Al direct na de oorlog is men begonnen met de restauratie van het paleis. In 1979 werd besloten om ook de barnsteenkamer te herbouwen. Met de financiële steun van de Duitse firma Ruhrgas AG (die Russisch gas verhandelt) werden eerst de vakmensen opgeleid om daarna aan de hand van oude plannen en foto’s alles minutieus na te bouwen. In 2003, net op tijd voor de viering van het 300-jarige bestaan van de stad Sint-Petersburg was men klaar.

We gaan wandelen door een klein deel van de parken en tuinen. Rond de grote vijver werd een landschapspark aangelegd met tal van paviljoenen. Het uitzicht is steeds wisselend. De tuinen van het Alexanderpark zijn geometrisch aangelegd; met bloemperken, hagen en siervijvers. Door het park lopen uitgestrekte lanen met klassieke beelden. Het valt op dat in tegenstelling tot het Peterhof hier nauwelijks fonteinen te zien zijn. Volgens Ludmila hielden zowel Elisabeth als Catherina niet van fonteinen.

Catharinapaleis

Op een rots uitziend over een vijver staat het beeld ‘Meisje met de kruik’ uit 1816. De kruik is gebroken. Het meisje zit daarom tijdloos droef bij een tijdloze stroom. Het beeld inspireerde Poesjkin tot het schrijven van het gedicht ‘Fontein van Sarskoje Selo’.

Hermitage collectie General Staff Building

Wij rijden terug naar Sint-Petersburg. De rest van de namiddag zijn we vrij, ideaal dus, want er staat nog een museum op onze to do lijst. Daarvoor moeten we terug naar het Paleisplein. Aan de overkant van het Winterpaleis staat het grote geel-witte gebouw van de Generale Staf. In het verleden was dit het hoofdkwartier van het Russische leger.
In 2014, net 250 jaar na de opening van de Hermitage, werd na een grondige verbouwing een deel van de collectie van het Hermitage museum naar hier gebracht. Sindsdien is de collectie impressionistische en post-impressionistische werken hier in moderne en ruime zalen te bewonderen.

Hermitage collectie General Staff Building

De werken die hier te zien zijn waren hoofdzakelijk eigendom van vooruitziende particuliere verzamelaars. Na de revolutie van 1917 werden hun collecties genationaliseerd en ondergebracht in de Hermitage. De getoonde werken van onder andere Matisse, Picasso, Monet, Renoir, Cézanne, Degas, Gauguin, Pissarro en Van Gogh zijn buitengewoon. Alles opsommen heeft geen zin want het is veel te veel. Een mooie afsluiter van ons bezoek aan Sint-Petersburg.

Fotoalbum ‘Sint-Petersburg dag 4’ weergeven

Advertenties

Sint-Petersburg dag 3

Fotoalbum ‘Sint-Petersburg dag 3’ weergeven

Sint-Petersburg heeft een mild zeeklimaat. Ons doet het wat denken aan het weer in IJsland, want ook hier wisselen wolkenvelden, regen, hagel en stralende zonneschijn elkaar in snel tempo af. In de zomermaanden kan het zeer warm worden en kent men ook ‘Witte Nachten’ of ‘Beliye Nochi’. Gedurende een drietal weken wordt het dan ’s nachts niet echt donker; een kenmerk van gebieden die op meer dan 60° van de evenaar liggen. In de winter, daarentegen, zijn de dagen erg kort. Doordat het erg koud is blijft de sneeuw maandenlang liggen.

Peterhof

Peterhof

Dit en nog zoveel meer vertelt Ludmila ons terwijl we onderweg zijn naar het ‘Peterhof’ of het zomerpaleis, dat zo’n 25 km verderop aan de oever van de Finse Golf ligt. Tijdens zijn reizen door West-Europa raakte Peter de Grote gecharmeerd door de elegante paleizen van de westerse vorsten. Ook, om de toegang tot de Oostzee veilig te stellen, besloot hij hier op een klif aan het water een residentie te bouwen die passend was bij zijn ambt. Het voorbeeld dat hij voor ogen had was het Kasteel van Versailles. Voor het ontwerp koos hij Jean Baptiste Le Blond, een architect van Lodewijk XIV. Het project lag hem zo nauw aan het hart dat hij mee hielp bij het ontwerpen.

Het Peterhof

In 1714 werd begonnen met de bouw van twee paleizen: het kleine paleis, Monplaisir vlak aan het water en het centraal gelegen grote landhuis in wit en geel: de kleuren van Sint-Petersburg. Met man en macht werd er gewerkt, ook aan het park met zowel Franse als Engelse tuinen en waterpartijen. Na zijn dood in 1725, liet zijn dochter Elisabeth alles onder handen nemen door haar favoriete architect Rastelli. Hij bouwde twee vleugels bij en liet het interieur opnieuw inrichten.

Het Peterhof

Het Peterhof

Onze rondleiding start binnen in het Grote Paleis. Net na de toegang moeten we overschoenen aantrekken om de kostbare vloeren niet te beschadigen. Ludmila loodst ons vlot voorbij aan de luidruchtige Aziatische groepen; door de verschillende staatsievertrekken, balzalen, privé-suites, troonzaal etc, etc… … Alle kamers zijn weelderig gedecoreerd met de meest kostbare materialen. Prachtig meubilair, heel veel kroonluchters, beelden, vazen, ornamenten. Kortom heel veel om te bewonderen! Op foto’s is te zien hoe tijdens de Tweede Wereldoorlog, zowel het paleis als de tuinen, zwaar beschadigd of zelfs geheel verwoest werden door de Duitse troepen. Bij het begin van de oorlog hadden de museummedewerkers nochtans getracht meubels, schilderijen, standbeelden en andere kunstobjecten te verstoppen of zelfs te begraven in de tuinen. Maar helaas vlak voor hun aftocht hebben de Nazi’s grote delen van het paleis opgeblazen. Onmiddellijk na de oorlog is men begonnen met de restauratie. Aan de hand van tekeningen en foto’s heeft men alles tot in het kleinste detail gereconstrueerd.

Peterhof

Peterhof

Terug buiten merken we dat het wisselvalige karakter van het weer wel klopt, want het druilige weer van vanmorgen heeft plaats gemaakt voor uitbundige zonneschijn. Vanop het terras hebben we een schitterend zicht op de onderliggende tuinen met kleurrijke bloemperken. Een prachtig symmetrisch geheel, beginnend bij de grote barokke cascade. De trapvormige waterpartij eindigt bij een grote vijver met daarin een erg krachtige fontein. Die vijver is verbonden met een 400 meter lang kanaal dat naar de Finse Golf loopt Het is een van ’s werelds meest spectaculaire waterpartijen, die oorspronkelijk mee door Peter de Grote werd ontworpen. Alle water, voor de meer dan 100 fonteinen en waterspuwers (die pas vanaf 11 uur in werking treden), komt via leidingen met een natuurlijke druk vanuit de heuvels 22 km verderop. Tussen de vele fonteinen in het park zitten er ook ‘bedriegertjes’, die plots in werking schieten als men dichtbij komt. Volgens Ludmila was Peter de Grote er dol op om hiermee zijn gasten de stuipen op het lijf te jagen.

Aan de Finse golf

Vlak aan de Finse golf staat het kleine paleis Monplaisir. Ook na de bouw van het grote paleis bleef Peter de Grote in dit vrij kleine sobere paleisje wonen. Vaag lijkt het op een Nederlands landhuis, met zijn hoge puntdak en smalle rechthoekige ramen. Hier ontving hij ook zijn beste vrienden die verplicht werden om al vanaf het ontbijt grote hoeveelheden cognac en wodka te drinken. Het is namelijk Russische traditie om een aangeboden glas niet te weigeren wegens onfatsoenlijk en als een fles eenmaal geopend is, moet deze leeggedronken worden.
Terug in Sint-Petersburg hebben we vrij. Ludmila stuurt ons nog wel naar Kuznetsjini, de overdekte markt. Het is blijkbaar de meest centraal gelegen boerenmarkt in de stad. Maar wij zijn snel uit uitgekeken, want zoals zo wat overal in Europa verliezen dit soort markten aan populariteit door de opkomst van supermarkten.

Tijd om even een pauze in te lassen en uit te rusten, want vanavond gaan we uit!
In de buurt van het Kunstenplein wonen we in het Academisch Theater een voorstelling bij van ‘Het Zwanenmeer’. Het is nog altijd het meest gedanste en voor velen ook het mooiste ballet ter wereld. In 1876 schreef Tsjaikovski, dan al een beroemde componist, de muziek voor zijn eerste ballet op verzoek van het Ballet van Moskou. Het is een sprookje over liefde en de eeuwige strijd tussen licht en duisternis, gesymboliseerd door de zwarte en witte zwanen. Het plot is vrij simpel en gebaseerd op de oude Duitse legende van de mooie prinses Odette die verandert in een zwaan, dit door de vloek van de kwaadaardige tovenaar Rothbart.

Het Zwanenmeer

We zijn geen echte balletkenners, maar we waren erg gecharmeerd door de mooie decors, de muziek en de prachtige uitvoering. Voor we terug naar het hotel gaan, genieten we nog na bij een fris getapte pint in een van de vele Belgium Beer Cafés.

Fotoalbum ‘Sint-Petersburg dag 3’ weergeven

Sint-Petersburg dag 2

Fotoalbum ‘Sint-Petersburg dag 2’ weergeven

De timing van Ludmila is perfect! Net als we aankomen bij de Izaäkkathedraal zwaait de poort open en kunnen we als eerste binnen. Absoluut indrukwekkend, we zijn zo goed al alleen in één van de grootste kathedralen ter wereld. Het interieur bestaat uit prachtige iconen, ongelooflijk gedetailleerde mozaïeken, schilderijen, muurschilderingen, zuilen van malachiet en vloeren gemaakt met de mooiste materialen en door de beste kunstenaars van hun tijd.

Izaäkkathedraal

In 1818 is men begonnen met de bouw naar een ontwerp van Auguste de Montferrand. Een werk dat veertig jaar zou duren. Voor de fundering alleen al, waaraan men met 125 000 man gedurende vijf jaar gewerkt heeft, heeft men 11 000 in teer gedrenkte boomstammen in de drassige ondergrond geheid. Ze waren nodig om het gewicht van 300 000 ton te kunnen dragen.

Izaäkkathedraal

Alles is groot en zwaar! De binnen oppervlakte is 4 000 m² en er is plaats voor 14 000 mensen. De bakstenen buitenmuren zijn tussen 2,5 en 5 meter dik en zowel langs binnen als buiten bekleed met marmer. In de kathedraal zijn in totaal 112 zuilen uit één stuk verwerkt.
De pilaren aan de buitenzijde zijn uit massieve stukken rood graniet. Ze werden op platbodems vervoerd over de Finse Golf tot aan de kade vlakbij en daar bewerkt en gepolijst tot zuilen. Iedere zuil heeft een diameter van 1,8 meter, is 17 meter hoog en weegt 114 ton. Binnen rust de metalen koepel, die een diameter van bijna 26 meter heeft, op 24 zuilen. De koepel bestaat uit drie, onderling verbonden structuren en is zowel binnen als buiten rijkelijk versierd of verguld.

In de kerk, nu een museum, wordt met foto’s, tekeningen en maquettes uitgelegd wat voor grote technische prestatie de bouw wel was. Ludmila wijst ons erop dat de arbeidsomstandigheden bij de bouw ronduit triest moeten zijn geweest. De arbeiders sliepen in vochtige houten barakken met aarden vloeren. Ze waren ondervoed, slecht gekleed en door gebrek aan hygiëne leden ze aan allerlei ziektes. Velen stierven doordat ze van de hoge stellingen vielen. Maar het gevaarlijkste werk was het vergulden van de koepels en de kruisen. Hiervoor werd een vloeibaar mengsel van kwikzilver en goud op de koperen platen aangebracht. Door verhitting liet men het kwikzilver verdampen zodat er een mooie goudlaag achter bleef. De arbeiders werden echter langzaam vergiftigd door het inademen van de uiterst giftige dampen.

Generale Staf gebouw – De Alexanderzuil

We rijden met ons busje tot aan het Paleisplein. Midden op het plein staat een rode granieten pilaar, met bovenop een engel met een kruis: de Alexanderzuil. Deze zuil, 47 m hoog, is opgedragen aan tsaar Alexander I voor zijn rol bij de overwinning op Napoleon. Het is het grootste vrijstaand monument ter wereld. Ook dit is een ontwerp van Auguste de Montferrand, 2400 arbeiders hebben er twee jaar aan gewerkt. In het verleden vonden op dit plein belangrijke historische gebeurtenissen plaats. Zo was er in 1905 de ‘Bloedige zondag’ die een einde maakte aan het tsaristisch Rusland en ook de Oktoberrevolutie van 7 november 1917, toen Bolsjewieken onder leiding van Lenin het Winterpaleis bestormden.

Het Winterpaleis

Na de dood van Tsaar Peter de Grote ging zijn dochter, tsarina Elizabeth, door met het uitbouwen van de stad. Zij gaf aan haar favoriete architect Bartolomeo Rastrelli de opdracht langs de Neva het Winterpaleis te bouwen. Het werd een groot rechthoekige paleis, waarvan elke zijde 250 m lang is en dat zo’n 1 500 vertrekken telt.

De Hermitage

Peter de Grote was al begonnen met het verzamelen van Westerse schilderijen en beeldhouwwerken. Zijn dochter Elizabeth breidde de verzameling uit, maar pas onder Catharina II werd de basis gelegd voor de schitterende collectie die nu in de Hermitage te zien is. In 1764 kreeg ze, omdat hij zijn schulden niet kon voldoen, van de Berlijnse koopman Gotzkowsky ruim 300 schilderijen. Daarbij waren er onder andere Vlaamse en Hollandse meesters. Ook zelf schafte ze veel kunstwerken en grote hoeveelheden zilver en porselein aan om haar paleizen te versieren. De verschillende opvolgers vergrootten de verzameling en breidden het paleis uit met nieuwe gebouwen. In 1852 werd het complex voor het eerst opengesteld voor het publiek. Na de Russische Revolutie werden privécollecties van verzamelaars geconfisqueerd en verhuisden vele stukken naar hier.
Tegenwoordig is de Hermitage collectie in het Winterpaleis de grootste en veelzijdigste ter wereld. In iets meer dan 2,5 eeuw heeft men meer dan 3 miljoen objecten verzameld. Daarvan kan slechts een minuscuul deel, rond de 65 000 stuks, aan het publiek getoond worden.

De Hermitage

Ludmila loodst ons via de aparte ingang voor groepen naar binnen. Ze start de rondleiding bij de staatsievertrekken van de tsaren. Niet alleen de collectie is bijzonder, maar ook de gebouwen en de interieurs. Ze tonen aan in wat voor weelde de Russische tsaren leefden. Overvloedig gedecoreerde muren en plafonds waarbij de duurste materialen gebruikt werden. Het zijn stuk voor stuk meesterwerken van de rijke Russische barok.

De Hermitage

Met een indrukwekkende trap komen we via de kleine troonzaal uit in de grote troonzaal, met zijn prachtige parketvloer uit 16 verschillende houtsoorten. We gaan verder via de Malachietzaal, met zuilen en vazen van malachiet, naar de Paviljoenzaal. In deze met goud en wit marmer bekleedde zaal staat de beroemde Pauwenklok. Het reusachtig uurwerk is hét voorbeeld van robotica uit de 17e eeuw. In galerij 1812 hangen 400 portretten van Russische helden die streden in de oorlog tegen Napoleon.

De Hermitage

Ludmila laat ons de mooiste kamers en de meest interessante kunstwerken te zien. Daarbij horen natuurlijk de schilderijen van Leonardo da Vinci en het beeld Gehurkte Knaap van Michelangelo. Ook de schilders uit de Lage Landen zijn zeer goed vertegenwoordigd met werken van onder andere Antoon van Dyck en Peter Paul Rubens (40 werken). Maar ook van Frans Hals, Jan Steen en natuurlijk Rembrandt. Danaë, Flora, De terugkeer van de verloren zoon, er hangen in totaal 20 werken van zijn hand en meer dan 100 van zijn leerlingen. Werken van Caravaggio, Rafaël, El Greco, Titiaan, Bosch, Bruegel … noem maar op, … ze hangen er. Daarnaast zijn er nog mozaïeken, sieraden, een enorm assortiment kunstvoorwerpen uit het oude Griekenland, Rome, Egypte en Perzië; voorwerpen uit het stenen tijdperk, etc…

De Hermitage

Tussendoor krijgen wij nog een geleide rondleiding in de diamantenkamer. In enkele zwaar beveiligde ruimtes worden de meest verfijnde juwelen, sieraden, snuifdoosjes, tafeldecoraties en objects d’art van de tsaren-dynastie getoond. Deze stukken werden, of aangekocht bij topjuweliers, of werden aangeboden als diplomatiek geschenk. De uitleg bij deze unieke meesterwerken mag enkel gegeven worden door een curator van de Hermitage.

De Hermitage

Het officiële gedeelte zit erop! Tijd, om even te pauzeren in het museumcafé. Ook na de pauze blijven we nog rondkijken, maar nu in een andere vleugel. Op de benedenverdieping is er een tijdelijke tentoonstelling met werken van tijdgenoten van Rembrandt.
Ook wandelen we rond in de woonvertrekken van de laatste tsarenfamilie. We komen uit bij de afdelingen met meubilair, met Brusselse wandtapijten, werken van kunstenaars uit Italië en Spanje. Veel te veel om op te noemen! Voor wie zelf wil u ook eens wil rondkijken bestaat er de virtuele tour: https://www.hermitagemuseum.org

Beloselsky-Belozersky paleis

Net voor sluitingstijd verlaten we het museum. Na zo’n hele dag binnen slenteren gaan we wat doorstappen. Vlakbij ligt de Nevski Prospekt. Met zijn vele aantrekkelijke gebouwen is het sinds de 18e eeuw de winkel- en uitgangsstraat van Sint-Petersburg. Tsaar Peter de Grote gaf in 1709 opdracht deze straat aan te leggen. Er staan tussen de opvallende burgerhuizen, paleizen en handelspanden, ook kerken van verschillende geloofsovertuigingen. Enkele opvallende gebouwen zijn: het barokke Stroganov paleis waarin een gedeelte van de collectie van het Russisch Museum wordt getoond, de Barrikada Cinema die nu weer terug een bioscoop is. Het, in Art Deco stijl gebouwde Singerhuis, is nu een boekenwinkel, maar werd destijds gebouwd in opdracht van de naaimachinefabrikant. Aan de overkant van de straat staat het gebouw van bonthandelaar Mertens, zoals op de gevel te lezen is. Het glas accentueert de neoclassicistische bogen. Het literair café op de hoek werd bezocht door beroemde schrijvers en dichters als Dostojevski en Poesjkin.

Jelsejev-gebouw, delicatessenzaak

In het Jelsejev-gebouw, één van de mooiste Art deco-huizen in de stad, ziet de delicatesse zaak er weer net zo uit als in 1900. Ook liggen er drie grote winkelpassages aan Nevski Prospekt: de Zilveren rijen, Gostiny Dvor en Passazj. Gostiny Dvor, ook een creatie van de architect Rastelli, was een van de eerste overdekte winkelcentra ter wereld. In de jaren 90 kreeg het witgele gebouw met de arcades een facelift en kwamen er luxe winkels in. Dit is echt het bruisende deel van de stad met vele cafés en restaurants. Dat komt goed uit want het is net tijd om iets te gaan eten na alweer een onvergetelijke dag.

Fotoalbum ‘Sint-Petersburg dag 2’ weergeven

Sint-Petersburg dag 1

Fotoalbum ‘Sint-Petersburg dag 1’ weergeven

Het was een verstandige keuze om gisterenavond met de hogesnelheidstrein Sapsam, naar hier te reizen. We hebben goed geslapen en zijn er klaar voor om Sint-Petersburg te verkennen. Ons reisgezelschap is aangegroeid tot 17: wij met ons tweetjes, de acht mensen die met de nachttrein uit Moskou zijn gekomen en zeven vers ingevlogen deelnemers. Voor de volgende dagen hebben we een nieuwe plaatselijke gids: Ludmila.

Het winterpaleis

Bij het begin van onze stadsrondrit legt ze uit dat Sint-Petersburg niet genoemd is naar Tsaar Peter de Grote, maar wel naar diens naamheilige: Petrus. Oorspronkelijk was de naam ‘Sankt-Piter-Boerch’; een imitatie van het Nederlandse “Sint-Pietersburg”. Het is een relatief jonge stad die vanaf 1703 onder leiding van Peter de Grote gebouwd werd. Inspiratie daarvoor deed hij op tijdens zijn reizen door Europa. Vooral Holland, en in het bijzonder Amsterdam met zijn grachten en statige herenhuizen, diende als voorbeeld. Hij besloot om een havenstad te stichten, die gemakkelijk toegang had tot de Oostzee, bij de Finse Golf. Het werd een hele klus om in een vrijwel onbewoond moerasgebied, rond enkele eilandjes in de Neva delta, een moderne hoofdstad voor Rusland te creëren. Toch koos hij deze plek omdat de Neva en enkele zijrivieren toegang gaven tot het binnenland. Aan de andere kant was, door de nabijheid van de Oostzee, Europa vrij dicht bij. Hij noemde de stad zelf ‘een venster naar Europa’. Ondanks vele technische moeilijkheden waren 10 jaar later de belangrijkste regeringsgebouwen en paleizen klaar.

Kunstenplein – Russisch Museum – Alexander Poesjkin

Achter alle pracht en praal schuilde wel een harde realiteit. Meer dan 100 000 dwangarbeiders, onder wie veel Zweedse krijgsgevangenen kwamen door uitputting en ziekte om het leven tijdens de stadsaanleg. Daarnaast werden mensen uit andere delen van Rusland gedwongen om naar de nieuwe stad te verhuizen.

We rijden eerst door de Nevski Prospekt; deze ruim 4 kilometer lange straat is de oudste en belangrijkste winkelstraat van Sint-Petersburg. Prospekt is een verbastering van perspectief. Al vrij snel, na het ontstaan van de stad, vestigden zich hier buitenlandse handelaren en zakenlieden. Vanuit ons busje is de bijzondere architectuur van de vele gebouwen moeilijk te zien. Tijdens onze vrije momenten de volgende dagen zullen wij hier nog meerdere keren langskomen.

Kerk van de Verlosser op het Bloed

Onze eerste stop is bij de Kerk van de Verlosser op het Bloed, gebouwd op de plek waar in 1881 tsaar Alexander II werd vermoord. Ze lijkt sterk op de Basiliuskathedraal in Moskou, maar is nog kleurrijker (alhoewel dat met dit sombere weer niet zo lijkt). Op de gevels zijn mozaïeken aangebracht met taferelen uit het Nieuwe Testament en wapenschilden van de verschillende regio’s van Rusland. Dit laatste als symbool voor de rouw van alle Russen na de dood van hun tsaar. Na de revolutie werd de kerk volledig geplunderd en diende als opslagplaats. Inmiddels is ze gerestaureerd en doet ze dienst als museum.

Achter de kerk ligt het Kunstenplein. Midden in het lommerrijk parkje staat het standbeeld van Alexander Poesjkin, Ruslands grootste schrijver. In de onmiddellijke omgeving bevindt zich niet alleen het Russisch museum, maar ook de Filharmonie en enkele theaters.

Kathedraal van de Heilige Nicolaas

We rijden naar de Nicolaaskathedraal. In de tijd van Peter de Grote woonden in deze buurt zeelieden en stond hier voor hen een houten kerk. Later liet zijn dochter tsarina Elisabeth, er deze prachtige barokke kerk en losstaande klokkentoren in babyblauw, wit en goud bouwen. In de Russisch-Orthodoxe kerk staat de term kathedraal niet voor een soort hiërarchie, maar is gewoon een gebouw met meerdere kerken of kapellen. Verbazing alom, want wij zien maar 1 kerk. Ludmila vertelt ons dat wij ons in de benedenkerk bevinden, welke bedoeld is voor dagelijks gebruik. Boven ons bevindt zich de bovenkerk welke op zondagen en bij speciale gelegenheden zoals bruiloften gebruikt wordt.
De kathedraal is één van de acht kerken in Sint-Petersburg die gedurende de Sovjetperiode niet gesloten of gesloopt werden, al werden wel de klokken in beslag genomen.

Rostrazuil

De volgende stop is bij de oostpunt van Vasiljevki-eiland aan de oever van de Neva. Hier was oorspronkelijk het handelscentrum en de haven van de stad. Nu zijn er o.a. de Academie van Wetenschappen, de universiteit en verschillende musea. In de Kunstkammer zijn anatomische preparaten en biologische curiositeiten op sterk water te zien, die door Peter de Grote werden verzameld. Opvallend van vorm en kleur zijn de twee Rostazuilen. Oorspronkelijk waren dat vuurtorens, die de schepen door de drukke haven moesten leiden. Op de brede Neva zijn, buiten de rondvaartboten, nauwelijks schepen te zien. Daar is, zo vertelt Ludmila, een verklaring voor. De bruggen zijn te laag om grote (zee)schepen door te laten. Om er voor te zorgen dat het drukke verkeer niet vastloopt gedurende de dag, gaan de bruggen enkel ’s nachts een tijdje open. De schepen passeren dan in konvooi. Automobilisten moeten er dan wel rekening mee houden dat ze niet aan de overkant geraken.

Petrus-en-Paulusvesting

Op een klein eiland in de Neva rivier, vroeger gekend onder de naam ‘hazeneiland’, werd de Petrus en Paulusvesting opgetrokken uit hout. Het was het eerste bouwwerk van de nieuwe stad en het moest het gebied beschermen tegen mogelijke aanvallen van de Zweden. De Zweden werden echter al verslagen voordat het fort voltooid was. Vrij snel liet Peter de Grote het oorspronkelijke ontwerp van Domenico Trezzini herbouwen in steen. Het fort heeft de vorm van een onregelmatige zeshoek, met op elke hoek een bastion. Daarin werden (politieke) gevangenen opgesloten en gemarteld. Een van de eerste gevangene hier was Peter de Grote’s eigen zoon, Alexei, die in 1718 ter dood werd gebracht wegens verraad. Later werden hier ook Fjodor Dostojevski, Leon Trotski en Maxim Gorki opgesloten.

Petrus-en-Pauluskathedraal / graf Peter de Grote

Binnenin staan een aantal gebouwen met in het midden de barokke kathedraal. Het is een opvallend gebouw, want de typische uivormige koepels ontbreken. De klokkentoren, die als eerste af was, was een uitstekend uitkijkpunt van waaruit Peter de Grote de bouwwerkzaamheden in zijn nieuwe stad kon overzien. Boven op de toren staat een vergulde spits met daarop een engel die een kruis boven haar hoofd houdt. In de toren stond oorspronkelijk een beiaard die in 1720 geschonken was door de beiaardschool van Mechelen. Helaas raakte in 1756 de toren en de klokken bij een brand zwaar beschadigd. De toren in oude glorie herstellen was geen probleem. Maar hoewel men meerdere pogingen ondernomen heeft, was de restauratie van de beiaard geen succes. In 2001 besloot Vlaanderen, als bijdrage aan de restauratie van de kerk, een gloednieuwe beiaard te schenken. Het orgel wordt echter niet gebruikt tijdens de vieringen. In de Russisch-Orthodoxe kerk gebruikt men geen muziekinstrumenten, enkel koorzang. Een kort voorbeeld van de sterke vocale traditie krijgen we in een zijkapel waar een vijfkoppig mannenkoor a capella een prachtig lied vertolkt.

Petrus-en-Pauluskathedraal

In de kathedraal liggen de overblijfselen van bijna alle Russische tsaren vanaf Peter de Grote tot Nicolaas II. De laatste werd er pas in juli 1998 met zijn familie herbegraven, nadat hun overblijfselen eerst waren opgegraven in de buurt van Jekaterinenburg en meerdere malen waren onderzocht op echtheid.

Paleiskade van uit Petrus-en-Paulusvesting

We wandelen naar de Nevapoort die uitgeeft op de pier, vanwaar gevangenen werden weggevoerd voor hun executie of verbanning. Onder de poort geven bordjes de record waterstanden aan. Bij aanhoudende westenwind wordt het water richting de stad gestuwd, dikwijls met overstromingen tot gevolg. Sinds de bouw van een grote dam, die de Finse golf afsluit, zou dit niet meer mogen gebeuren. We mogen even niet treuzelen van Ludmilla, want we moeten naar het Naryshkin bastion wandelen. Sinds de achttiende eeuw wordt hier elke middag, stipt om 12 uur, een kanonschot afgevuurd. Dit om de inwoners de tijd te melden of ze te waarschuwen dat het waterpeil van de Neva steeg en er gevaar voor overstromingen bestond.

Alexander Nevsky klooster

Na de middagpauze rijden we naar het Alexander-Nevsky klooster, gesticht in 1710 door Peter de Grote. De naam verwijst naar de vorst die in 1240 de Zweden versloeg. De tsaar wilde hier zijn relikwieën bewaren en riep Alexander-Nevsky uit tot beschermheilige van de stad. Het kloostercomplex draagt de titel “Lavra”, hetgeen de hoogste rangorde in het Russisch-orthodoxe geloof aanduidt. Er zijn slechts vier kloosters die deze titel dragen. Het interieur van de barokke hoofdkerk is prachtig gedecoreerd met fresco’s, en bezit een unieke iconostase van rood agaat en wit marmer en met werken van van Dyck en Rubens.
Links en rechts bij de hoofdingang van het klooster liggen kerkhoven, links het Lazarus kerkhof, rechts het Tikhvin kerkhof. Op dat laatste liggen de stoffelijke overschotten van belangrijke Russische architecten, geleerden, schilders, dichters en componisten: onder wie Dostojevski, Tjaikovsky en Rimski-Korsakov. Ook in de tuin van het complex is nog een begraafplaats met opvallende communistische en atheïstische grafmonumenten..

Fabergé Museum

Het programma van het reisbureau zit erop voor vandaag. Zij die vannacht met de trein gereisd hebben zijn blij om te kunnen gaan rusten; wij daarentegen gaan terug naar het centrum voor een bezoek aan het Fabergé museum.
In 2013 opende men dit museum in een van de mooiste paleizen, het Shuvalov-paleis, aan het Fontanka kanaal. De collectie van het museum bestaat uit decoratieve en toegepaste werken, object d’art, van Russische juweliers en in het bijzonder van de hand van Carl Fabergé. Vanaf de jaren 80 van de 19e eeuw werden in zijn atelier, naast juwelen ook uitzonderlijke kunstobjecten van kostbare materialen zoals goud, zilver, diamanten, parels en edelstenen gemaakt. De beroemdste zijn de tweeënvijftig fantasievolle paaseieren die hij maakte in opdracht van de tsaren.
Centraal in het museum worden de 9 eieren en andere objecten tentoongesteld, die de oligarch Viktor Vekselberg in 2004 voor 100 miljoen dollar van de familie Forbes kocht.

Fabergé Museum

Vanaf 1885 gaf tsaar Alexander III juwelier Fabergé de opdracht om jaarlijks een paasei te maken voor zijn vrouw de tsarina Maria Fjodorovna. Daarbij moest elk ei uniek zijn en een bepaald thema hebben. Verder kreeg Fabergé de vrije hand en wist zelfs de tsaar niet hoe het volgende ei er uit zou zien. Ook onder Nicolaas II werd de traditie voorgezet, maar werden er twee eieren besteld: één voor zijn vrouw en één voor zijn moeder. Nog een kleine tip: als u aan het ticket office vraagt “Waar is dat feestje???” zullen ze zeker antwoorden “Hier is dat feestje!!! Dat hebben wij deze Russische supporters van de Red Devils op hun vraag, aangeleerd.

Boottocht kanalen en Neva

Het is een warme, zonnige zomeravond, dus ideaal voor een boottocht. Aan het museum kan je aan boord gaan voor een ontspannende, 2 uur durende, rondvaart door een aantal kanalen en over de rivier de Neva. Vanmorgen zagen we vele gebouwen in het centrum vanuit ons busje, en nu dus nog eens. Maar het is totaal anders; rustig in de avondschemering. In het hoogseizoen, dus tot vorige week, werden hier ook nachtelijke boottochten georganiseerd. Het moet bijzonder mooi zijn langs de verlichte paleizen, kerken en (openstaande) bruggen te varen. Wij zijn echter best tevreden en genieten in de avondschemering van het mooie uitzicht.

Fotoalbum ‘Sint-Petersburg dag 1’ weergeven

Moskou dag 3

Fotoalbum ‘Moskou dag 3’ weergeven

Irina heeft besloten om een uur vroeger met ons op stap te gaan. Moskovieten slapen graag uit op zondag en wij hebben dan meer tijd en ruimte om enkele van de mooiste metrostations in het centrum te gaan bekijken.

Metrostation Komsomolskaja

Want, raar maar waar, de metro van Moskou is een toeristische attractie. De perrons en stationshallen lijken op miniatuurpaleizen met kroonluchters, levensgrote bronzen beelden en kleurrijke mozaïeken. Daarnaast is het ook een van de meest efficiënte metrostelsels in de wereld. Dagelijks rijden er ca 10 000 treinen op de 12 lijnen en worden er zo’n negen miljoen passagiers vervoerd.

Metrostation Belorusskaya

Als belangrijk onderdeel van Stalins eerste vijfjarenplan, werd vanaf de jaren dertig enorm veel geld en mankracht gestoken in de bouw van dit grootschalig ondergronds project. De metro moest niet alleen functioneel zijn, maar moest ook dienen als belangrijk communistische propagandamiddel. De beste kunstenaars werden gevraagd de metrostations aan te kleden, zodat de gebruikers in de ‘paleizen voor gewone mensen’ konden ervaren hoe de perfecte communistische samenleving er in de toekomst zou uitzien.

Om dit te bereiken werd overvloedig gebruik gemaakt van dure materialen om beelden, ornamenten, fresco’s en mozaïeken in classicistische stijl te vervaardigen. Hierbij werden de klassieke mythologische figuren vervangen door communistische helden met voorop natuurlijk Stalin zelf, maar ook soldaten, arbeiders, zeelieden, sportmannen etc…

Metrostation Belorusskaya

Bij de bouw was enorm veel mankracht nodig, de bouwgereedschappen waren primitief en de omstandigheden waarin de arbeiders moesten werken ronduit slecht. Men kan stellen dat de eerste stations en lijnen gewoon met de hand zijn uitgegraven. Het waren vaak gevangenen of gastarbeiders uit de randrepublieken zoals Kazachstan.
Heel wat metrostations liggen ook erg diep. Zo zouden ze als schuilkelder gebruikt kunnen worden bij een eventuele nucleaire aanval. Met lange steile roltrappen ga je aan een hoge snelheid naar beneden (of naar boven). De bedoeling is dat je aan de rechterkant van de lange roltrap gaat staan, zodat de haastigen links kunnen voorbijsteken. Onderaan bij elke roltrap staat een klein glazen hokje, met daarin de toezichter. Die zit de ganse dag naar twee monitorschermen te kijken, zodat mocht er iets fout lopen, met één druk op de knop het hele gevaarte wordt stilgelegd.

Metrostation Kiyevskaya

Op onze tocht bezoeken wij o.a. de metrostations Paveletskaja, Komsomolskaja, Novoslobodskaja, Belorusskaya, Kiyevskaya, en Plostsjad Revoljoetsi. Het ene is nog mooier en indrukwekkender dan het andere. Nergens valt er graffiti te bespeuren, ook niet op de treinstellen. Vele van deze treinstellen zijn trouwens mooi thematisch beschilderd.

GOeM

We stappen dus uit in het station Plostsjad Revoljoetsi in de buurt van de Nikolskaya straat. Deze komt uit bij het Rode plein. Aan deze straat liggen onder andere het hoofdpostkantoor en de Kazankathedraal. Na een korte wandeling over het Rode plein nemen we tijd voor een pauze in het warenhuis GOeM. Daar lopen we binnen in ‘Gastronom No 1’, een delicatessezaak die er nu weer net zo uitziet als in 1901. Net als toen -voor de Oktoberrevolutie – is alles in overvloed te koop. Niet alleen de afdelingen patisserie, kaviaar en wodka, maar ook deze met Belgische speciaal bieren is indrukwekkend!
Het is tijd om verder te wandelen in de richting van het Kremlin. We lopen door het Alexanderpark. Bij het begin komen we langs het Graf van de Onbekende soldaat. De eeuwige vlam brandt er voor alle Sovjet soldaten gesneuveld tijdens de Grote Patriottische Oorlog (1941-1945). Midden in het park staat een obelisk opgericht ter ere van 300 jaar Romanov-dynastie. Na de revolutie werd de tsaristische arend vervangen door de namen van vooraanstaande revolutionairen.

Kremlin, Drievuldigheidstoren

Het Kremlin is volledig omringd door een twee kilometer lange muur die regelmatig onderbroken wordt door één van de 20 torens. Wij gaan binnen via de Drievuldigheidstoren, met zeven verdiepingen de hoogste.

Staats-Kremlinpaleis / Congrespaleis

Binnen het Kremlin, oorspronkelijk de residentie van de tsaren, staan er heel wat gebouwen en kerken. Rechts onmiddellijk na de ingang staat het vroegere woonverblijf van Stalin, het Potesjni-paleis. Recht doorlopend is links het Arsenaal, dat na de verwoesting door Napoleon is heropgebouwd. Langs de sobere gevel staan kanonnen uit verschillende oorlogen op Russisch grondgebied. Rechts is de glazen gevel van het Congrespaleis, dat in 1960 werd gebouwd voor de massale partijcongressen. Nu wordt het gebruikt voor concerten en balletvoorstellingen. Verderop aan de overzijde staat het grote witgele Kremlinpaleis, de officiële residentie van de Russische president. Dit deel is nog steeds in functie en dus niet toegankelijk voor het publiek.

De mooiste bouwwerken staan rond het Sobornaja Plosjtsjad of Kerkplein. In de Maria-Hemelvaartkathedraal of Oespjenski sobor met zijn gouden koepels en het fresco van de maagd Maria, werden de tsaren gekroond. De iconostase bevat iconen uit de late middeleeuwen. Het Franse leger van Napoleon ontheiligde en beschadigde de kerk door hem als stal te gebruiken.

Verkondigingskathedraal

Kathedraal van de Aartsengel Michaël

Even verderop ligt de Blagovesjtsjenski sobor of Verkondigingskathedraal. Ze deed dienst als huiskerk van de tsaren. Oorspronkelijk had de kerk drie koepels en een open zuilengang rondom. Ivan de Verschrikkelijke liet de kerk uitbreiden met zes koepels en kapellen op elke hoek. De zuidelijke gang liet hij ombouwen in een eigen kapel, waar vandaan hij de dienst in de kerk kon volgen. De regels van de Russisch-orthodoxe kerk ontzegden hem namelijk de toegang tot de eigenlijke kerk vanwege zijn vierde huwelijk.
Irina neemt ons nog mee naar een volgende kerk: de kathedraal van de aartsengel Michael. Dit is de jongste van de kathedralen op dit plein. In deze kerk bevinden zich de graven van alle tsaren van voor Peter de Grote.

Tsarenklok

We steken het plein over en komen bij de enorme Tsarenklok. Dit is de grootste klok die ooit is gegoten. Helaas heeft ze nooit geklonken, doordat ze brak voordat ze in gebruik werd genomen. Het afgebroken deel ligt naast de klok. Ook het bronzen Tsarenkanon heeft nooit een schot heeft gelost. De kogels ervoor liggen er dan ook voor de sier. Ze passen niet eens in de loop.
We verlaten het Kremlin en nemen de metro voor één halte, naar Arbat. Deze wijk was lang het woongebied voor de dichters, schrijvers en kunstenaars. Dit veranderde in de loop van de 18e eeuw, toen de adel en rijke burgers hier kwamen wonen. Na de revolutie kwamen veel gebouwen in handen van hun communistische leiders en van de partij. Op het einde van de straat staat het reusachtige gebouw van het Ministerie van Buitenlandse Zaken, een van de Zeven Zusters. Recent is deze straat met een aaneenschakeling van cafés, souvenirwinkels en hamburgertenten verkeersvrij gemaakt.

Sapsan Moscow – St. Petersburg

Voor ons is het tijd om naar het hotel terug te keren. Om 17 uur worden we opgehaald en naar het station gebracht. De anderen van ons reisgezelschap zullen later vanavond de nachttrein nemen om de 700 km naar Sint-Petersburg af te leggen. Wij verkiezen de Sapsan (Slechtvalk), de comfortabele hoge snelheidstrein. Tijdens het eerste deel van de rit is het nog licht en kunnen wij nu en dan een glimp van het landschap opvangen. Het lijkt nogal bosrijk met grote moerassige stukken. De houten huizen die we zien hebben vaak daken van golfplaten. Het ziet er armmoedig uit.
Na een comfortabele rit, worden we 4 uur later opgehaald aan te station en voor de deur van ons hotel afgezet. Prima service, nog een verfrissende pint in de bar en dan lekker slapen in een echt bed.

Fotoalbum ‘Moskou dag 3’ weergeven

Moskou dag 2

Fotoalbum ‘Moskou dag 2’ weergeven

Naar aanleiding de ‘City Days’ besluit Irina het programma om te gooien. Daar nu nog niet alle wegen afgesloten zijn starten we met de stadsrondrit. Voor ons een kleine meevaller want het is helemaal niet druk op de weg. De Moskovieten hebben goed geluisterd naar de oproepen om niet met de auto naar het centrum te komen, maar om het openbaar vervoer te gebruiken.

Kremlin vanaf Moskva rivier

Vanuit het minibusje zien we tal van bezienswaardigheden die alom bekend zijn. Zoals het Kremlin met zijn imposante muren en torens met daarachter de goudkleurige kerktorens en het groot Kremlinpaleis. Dit laatste wordt door president Poetin gebruikt voor staatsbezoeken en recepties.
Verder volgen wij de Moskwa rivier. We zien aan de andere oever het grote Gorkipark. Ook hier zijn zullen er later vandaag meerdere grote festiviteiten plaatsvinden. Zeker in het openluchttheater waar plaats is voor 10 000 toeschouwers. Het wordt voor iedereen stilaan duidelijk: ‘groot en veel’ zijn van een andere orde dan we gewoon zijn. Ook passeren we enkele van de indrukwekkende Stalinistische wolkenkrabbers die verspreid in de stad staan: de zeven zusters of de suikertaarten. Stalin liet ze na de tweede wereldoorlog bouwen als machtssymbool. Het zijn voorbeelden van de stalinistische architectuur: grote betonnen gebouwen met smalle vensters en rijkelijk gedecoreerd met ornamenten.

Hoofdgebouw van de Moskouse Staatsuniversiteit

Loezjniki stadion

Onze eerste fotostop is bij het uitzicht platform Vorobjovy Gory of Mussenheuvel, ten zuidwesten van het centrum. Pas getrouwde paren laten zich hier graag fotograferen met de skyline van Moskou op de achtergrond. Hoewel het een beetje mistig is zijn het centrum met het Kremlin, de nieuwe handelswijken en de Moskva rivier goed te zien. Op de voorgrond ligt het Loezjniki stadion waar recentelijk nog de finale van de wereldbeker voetbal werd gespeeld en waar in 1980 de belangrijkste ceremonies van de Olympische Spelen plaats vonden. Ook het Novodevitsjiklooster en begraafplaats zijn vlakbij. Ze zijn op dit moment echter gesloten omwille van renovatiewerken. Aan de andere kant van het plein staat één van de Stalinistische wolkenkrabbers: het hoofdgebouw van de universiteit van Moskou. Lange tijd was dit het hoogste gebouw van Europa.

Victory Monument, Victory Park

De volgende stop is bij Poklonnaya Gora of het Victory Park. Het werd in 1958 aangelegd ter herdenking van de slachtoffers van de tweede wereldoorlog. Het grote plein wordt gedomineerd door een obelisk met een symbolische hoogte van 141,8 meter. Elke 10 cm staat voor één dag oorlog. Helaas wordt ook hier het uitzicht gehinderd door podia en afsluitingen. Men laat duidelijk niets aan het toeval over want overal staan militairen en politie. We wandelen in de richting van de triomfboog ter ere van de overwinning op Napoleon in 1812.

Novospasski-klooster

Vervolgens staat een bezoek aan het Russisch-orthodoxe Novospassky klooster op het programma. Het klooster maakte ooit deel uit van de ring van kloosters rondom Moskou die de stad tegen vijandelijke invallen moesten beschermen. Het is het oudste klooster van Moskou en in de kelder liggen heel wat leden van de Romanov dynastie begraven.

In de Stalinistische periode was het klooster een politiebureau en waren er in de tuin massagraven van tegenstanders die tijdens de zuiveringen werden geëxecuteerd. Pas sinds de jaren negentig is het klooster terug in functie. Er wordt verwacht dat hoofd, schouders en knieën bedekt zijn bij het betreden van de kerk, vandaar dat Liliane een hoofddoek draagt.

Novospasski-klooster

Novospasski-klooster

De kathedraal is gedecoreerd met fresco’s van de beste 17e eeuwse schilders. In een Orthodoxe kerk heeft de iconostase, een wand die samengesteld is uit iconen een belangrijke rol. Ze schermt de altaarruimte, het ‘Allerheiligste’ af voor het oog van de gewone gelovigen. Deze ruimte mag dan ook enkel door de priester of diaken betreden worden. Van boven naar onder bestaat een klassieke iconostase uit vier of vijf (of soms zes) rijen. Op de bovenste rij(en) staan de patriarchen en profeten uit het oude testament met in het midden een kruis of een afbeelding van de Drievuldigheid. Daaronder volgt de rij met de apostelen en de aartsengelen. Op de onderste rij is in het midden de koningsdeur, de toegang tot het Allerheiligste, geflankeerd door de iconen die de naamgever van de kerk afbeelden.

We krijgen van Irina ook uitleg over de kerkdiensten, die in duur en ritueel verschillen naargelang de dag in de week of het gevierde feest. Ook wijst ze erop dat er tijdens de diensten geen muziekinstrumenten gebruikt worden maar dat er wel veel koorgezang is. Tijdens de hele dienst die soms meerdere uren duurt blijven de gelovigen rechtstaan om zo hun eerbied te tonen.

Het is lunchtijd. We houden pauze in de rustige buurt van de Tretjakovgalerij die deze namiddag op het programma staat. In de wijk staan mooie neoklassieke herenhuizen.

Tretjakovgalerij

Tretjakovgalerij

In een ervan is de collectie van Pavel Tretjakov, een steenrijke Russische textielfabrikant ondergebracht. In 1892 schonk hij zijn huis en de uitgebreide kunstverzameling aan de stad. Tijdens het Sovjetregime groeide de collectie aan doordat privéverzamelingen genationaliseerd werden. Op dit moment telt de collectie ca. 160 000 Russische kunstwerken met onder andere een unieke verzameling iconen. Daarvan is natuurlijk maar een fractie tentoongesteld. Tot de 17e eeuw bestond de Russische kunst voornamelijk uit iconen, allen gemaakt in opdracht van de orthodoxe kerk. Iconen zijn steeds geschilderd op een houten paneel en er moet rekening gehouden worden met bepaalde regels die zorgen voor uniformiteit en zuiverheid. Het vele goud dat gebruikt wordt, verwijst naar de hemel, de eeuwigheid en het licht. Iconen worden ook nooit gesigneerd, omdat men ervan uitgaat dat het Gods hand was die het schilderen begeleidde. Toch weet men van enkele bijzondere iconen wie de makers waren. Zo is Andrej Rjoeblov gekend als de maker van het icoon ‘de Drievuldigheid’.

Andrej Roebljov – de Drievuldigheid

Onder Tsaar Peter de Grote, omstreeks 1700, werden kunstenaars naar het buitenland gestuurd voor hun opleiding. In het begin kopieerden ze vooral voorbeelden uit de klassieke oudheid en Italiaanse renaissancemeesters. Ook bekwaamden ze zich in het schilderen van portretten. Tot 1860 was de vorming van kunstenaars in Rusland volledig in handen van de keizerlijke kunstacademie. De onderwerpen die aan bod kwamen waren vooral Bijbelse en mythologische voorstellingen.
Ook bezit het museum een uitgebreide collectie van de 19e eeuwse groep ‘Peredvizhniki’ of de zwervers. Deze kunstenaars maakten vooral realistische doch sociaal-kritische werken. Hierdoor kunnen we ons min of meer een beeld vormen van hoe de mensen in die tijd in Rusland leefden.
Vakkundig loodst Irina ons door de verschillende zalen en houdt halt bij de meest bijzondere werken. In het fotoalbum zijn enkele ervan te zien.

Christus Verlosserkathedraal

De laatste halte op het programma is de Christus Verlosserkathedraal. Het is de grootste en hoogste Russisch-orthodoxe kerk in de wereld en in feite gloednieuw want tussen 1994 en 1997 gebouwd. Het is een reconstructie van de oude, 19e-eeuws neo-Byzantijnse kerk die in 1931 door Stalin werd opgeblazen om plaats te maken voor het Paleis van de Sovjets. Dit ambitieus project, een 315 meter hoge toren met daarop een honderd meter hoog beeld van Lenin, werd echter nooit gerealiseerd omdat de ondergrond te onstabiel was. In plaats daarvan werd het vervangen door een van de grootste buitenzwembaden ter wereld. Irina heeft hier ooit nog gezwommen!
Langs buiten valt deze spierwitte kathedraal vooral op wegens zijn afmetingen en de grote gouden koepels. Ook binnen is er heel veel bladgoud gebruikt. De iconostase is enorme groot en weelderig versierd. Ze heeft drie gouden deuren naar de koorruimte. Doordat er veel licht binnenvalt glimt en glinstert alles. Tijdens ons bezoek vindt er net een viering plaats. Wij genieten, dank zij een uitzonderlijke akoestiek, van zowel de gezangen van de priesters met hun zware baritonstemmen, als van het koor achteraan in de kerk.

Galerie voor 19e- en 20e-eeuwse Europese en Amerikaanse kunst

Het officiële programma voor vandaag zit erop, maar wij gaan nog naar de Galerie voor 19e- en 20e-eeuwse Europese en Amerikaanse kunst die hier vlak bij ligt. Dit museum bevat een van de grootste en meest indrukwekkende collecties van zowel impressionistische als post-impressionistische schilders. In 1996 zagen we 60 topwerken uit deze collectie in het Gemeentemuseum in Den Haag. Nu we zo dicht in de buurt zijn willen we bijzonder graag nog eens gaan kijken naar deze absolute meesterwerken. Deze collectie bestaat vooral uit schilderijen van twee excentrieke verzamelaars: Sergei Shchukin en Ivan Morozov.

Na de Oktoberrevolutie in 1917 werden hun collecties door het regime geconfisqueerd en verdeeld over verschillende musea. Sinds enkele jaren hangen de meeste weer samen in dit museum. Er zijn werken te zien van o.a. Vincent van Gogh met vb. de ‘Rode wijngaard in Arles’ en de ‘Gevangenis binnenplaats’. Van Renoir ‘Naakt’ en ‘Baden in de Seine’. Van Paul Cezanne de ‘Mont Ste Victoire’. Diverse doeken van Paul Gauguin uit zijn Polynesische periode. Werken van Monet, Pissarro, Toulouse-Lautrec, Matisse, Degas, Picasso en nog vele anderen …zo mooi en zo veel …

Moscow City Day 871

Als de avond valt gaan we terug naar de uitgangsbuurt in de omgeving van Tverskaya Oelitsa. Eerst iets eten en daarna vermaken we ons nog op enkele van de vele attracties van de ‘City days’.

Fotoalbum ‘Moskou dag 2’ weergeven

Op citytrip naar Moskou en Sint-Petersburg!

Fotoalbum ‘Moskou dag 1’ weergeven

Geen natuurreis dit keer! Maar wel een dubbele citytrip naar twee wereldsteden die tot de verbeelding spreken: Moskou en Sint-Petersburg. Begin september is daar het ideale moment voor: de grote zomerdrukte is net voorbij, het weer is nog volop zomers en de dagen zijn nog voldoende lang.

Basiliuskathedraal – Rode Plein

De informatie die we vonden op het internet deed ons al snel besluiten dat we in tegenstijd met onze gewoonte om alles zelf uit te zoeken, beter konden intekenen op een georganiseerde reis. Men schrikt de doe-het-zelf toeristen af door te schrijven dat bijna niemand Engels spreekt en dat er geen handwijzers en uitleg in het Engels zijn; dat je onmogelijk iets kan lezen, dat het moeilijk en tijdrovend is om toegangskaartjes te kopen en dat het bijna niet te doen is om zelf uw visum te regelen.

Het moderne Russische alfabet

Na wat oefenen lukt het lezen een klein beetje; wat letters leren van het Russische alfabet en de namen van de metrostations zijn min of meer ontcijferbaar. Russisch verstaan is nog een paar ander mouwen!
Natuurlijk was het bij de topattracties handig dat de kaartjes al gereserveerd waren, zodat we met ons groepje langs de lange wachtrijen konden doorlopen. Maar het grootste voordeel van een groepsreis is dat je op korte tijd enorm veel te zien krijgt en in ons geval, dat we zowel in Moskou, als in Sint-Petersburg uiterst vakkundige uitleg in het Nederlands kregen van de plaatselijke gidsen Irina en Ludmila.
Al van bij onze transfer van de luchthaven naar het hotel op vrijdagnamiddag valt op dat Moskou een grote, moderne en propere stad is. Erg brede straten en overal hoge flatgebouwen; zowel de typische grijze Sovjetgebouwen en woontorens alsook nieuwe gebouwen, shoppingcenters en sporthallen. In de goed onderhouden parken en plantsoenen staan nog vaak de typische monumenten uit de Sovjettijd.

Moscow City Day 871

Moskou is een grote stad met officieel 12,5 miljoen inwoners. Volgens onze gids moet men daar nog 5 miljoen bijtellen; mensen die in Moskou komen werken, toeristen, illegalen,…
Net dit weekend zijn er de ‘Moscow city days’: waarbij men viert dat Moskou 867 jaar bestaat! Verspreid in de hele stad zijn er meer dan 1 000 evenementen: parades, optochten, sportwedstrijden, concerten, straatanimatie, lasershows en heel veel vuurwerk. O ja, we zijn in Rusland en dan bestaat toeval niet. Samen met de feesten zijn er zondag burgemeester verkiezingen. Dat de huidige burgemeester Sergej Sobjanin, gesteund door Poetin, herkozen wordt is zo goed als zeker. Irina hoopt enkel maar dat ons programma niet te fel in de war gestuurd zal worden, want vele straten en pleinen zullen verkeersvrij gemaakt tijdens de volgende twee dagen.

Loezjniki stadion

Om het uitzicht en de bezienswaardigheden in de stad te begrijpen moeten we even terug in de tijd kijken. De stad Moskou werd voor het eerst vermeld in 1147. Het was toen nog een piepkleine nederzetting met een houten omwalling (‘kreml’) in een afgelegen bosrijke provincie op de samenloop van de Moskva en de Neglinnaja, op de plek waar het huidige Kremlin staat. In de twee daarop volgende eeuwen heersten de Mongolen over de stad. Pas in de 14e eeuw kon men ze verdrijven dank zij de hulp van soldaten uit verschillende naburige vorstendommen.
De eerste grootvorst of tsaar was Ivan de Grote. Hij was echter paranoïde en liet hele dorpen afslachten. Ook daarna werd het voor de bevolking niet beter want er volgden nog enkele wrede tsaren. In 1712 komt met tsaar Peter de Grote iemand aan de macht die het land wil hervormen. Hij wil van Rusland een moderne Europese staat maken en kiest daarbij de door hem nieuw gebouwde stad Sint-Petersburg tot hoofdstad.

Triomfboog, Victory Park

Op 14 september 1812 valt Napoleon met groot machtsvertoon Moskou binnen. De dagen daarna wordt drie kwart van stad (die uit houten gebouwen bestaat) platgebrand. Waarschijnlijk gebeurde dat door Russische saboteurs. Alles wat nuttig had kunnen zijn voor de troepen van Napoleon zoals de woningen en de pakhuizen (met voedsel, maar ook graan en hooi voor de paarden) gaan in de vlammen op.
Een maand later al moet Napoleon zich noodgedwongen terugtrekken. Van zijn 600 000 soldaten keerden er slechts 30 000 terug. Ook de Russen verloren ongeveer hetzelfde aantal manschappen. Maar het aantal slachtoffers onder de burgerbevolking lag nog veel hoger. Toch zorgde deze overwinning voor een nieuw elan in Moskou. De stad werd heropgebouwd volgens een nieuw stedenbouwkundig plan in Europese stijl.
In de tweede helft van de 18e eeuw werd grote vooruitgang geboekt in de industrialisatie. Maar rond de eeuwwisseling braken er in het hele land stakingen uit, de bevolking wilde hervormingen en de laatste tsaar Nicolas II werd gedwongen af te treden. Dit leidde tijdens de eerste wereldoorlog tot een burgeroorlog tussen het bolsjewistische Rode leger en het Witte leger. Langs beide kanten werd er op grote schaal gemarteld en gemoord: priesters, monniken, mensen van adel, joden en gewone burgers…

Lenin-mausoleum

Uiteindelijk grepen de bolsjewieken onder leiding van Lenin de macht. Hij maakte Moskou weer tot hoofdstad. Na de dood van Lenin, startte Stalin met zijn zuiveringen waarbij naar verluid een miljoen mensen werden geëxecuteerden omdat men vermoedde dat ze anti-stalinistische ideeën hadden. Daarnaast werden vijftien miljoen mensen naar strafkampen in Siberië gezonden. Godsdienstvrijheid werd afgeschaft en sommige kerken en kloosters werden opgeblazen of platgebrand. Ook moesten de boeren alles afstaan aan collectieve boerderijen. In de jaren daarna zijn, mede door een hongersnood, tien miljoen mensen gestorven. Ook tijdens de tweede wereldoorlog ging, ondanks het feit dat Hitler Moskou nooit heeft kunnen bereiken, de ellende verder. In deze periode verloren twintig miljoen mensen het leven.
Ook onder Chroesjtsjov en Brezjnev bleef Rusland communistisch maar de starre planeconomie werkte steeds slechter en inefficiënter. Toch wilde de partijleiding hieraan niets doen. Pas vanaf 1985 toen Gorbatsjov aan de macht kwam werden er herstructureringen doorgevoerd. Mede door het uiteenvallen van het Warschaupact lukte het in 1991 Boris Jeltsin een eind aan de Sovjet-Unie te maken.
Sindsdien wordt Moskou volop verfraaid en wordt er in snel tempo heel veel nieuw gebouwd. Ook kerken, want godsdienst is weer toegelaten. Na een periode van enorme inflatie rond de eeuwwisseling is de levenskwaliteit de laatste 10 jaar enorm gestegen, dit dan vooral in de grote steden zoals Moskou en Sint-Petersburg.

Metrostation Novokuznetskaya

Daar we al vrij vroeg in de namiddag bij ons hotel zijn hebben we nog tijd om naar het centrum te gaan. Irina toont ons de weg naar het dichtstbij gelegen metrostation en helpt ons bij de aankoop van kaartjes. 2 Haltes verder stappen wij uit; wij zijn vlak bij het Rode Plein.
Om op het Rode plein te komen lopen we door de Opstandingspoort: twee rode torens met groene tentakels. De naam verwijst naar de verrijzenis van Christus. De oorspronkelijke poort uit de 16e eeuw werd in opdracht van Stalin gesloopt om ruimte te maken voor grootschalige Sovjetparades op het plein. De huidige poort, een exacte kopie van de oude, staat er sinds 1995.

Opstandingspoort – Rode Plein

Met de toeristenstroom mee komen we uit op het reusachtige plein met daaraan enkele van de meest bekende gebouwen van de stad. Het rood in de naam ‘rode plein’ heeft niets te maken met de favoriete kleur van het communisme, maar komt het woord krasnyj, dat zowel ‘mooi’ als ‘rood’ betekend. Het plein is 550 meter lang en 100 meter breed. Helaas gaat de grootsheid een beetje verloren want men is druk bezig met in het midden van het plein een enorme tribune en podium te plaatsen. Daardoor kunnen we het mausoleum van Lenin tegen de muur van het Kremlin slechts van ver zien. Het was vanop dit monument dat in de Sovjettijd de partijbonzen de parades en optochten volgden.

Basiliuskathedraal

Op het einde van het plein in de richting van de Moskva rivier staat de kleurrijke Basiliuskathedraal (officieel: de Kathedraal van de Voorbede van de Moeder Gods op de Greppel). Deze kerk werd in de 16e eeuw door Ivan de Verschrikkelijke gebouwd. Eén van de verhalen die de ronde doen is dat Ivan de architect van het bouwwerk blind liet maken, zodat hij nooit meer zoiets moois zou kunnen ontwerpen. De kathedraal werd gebouwd volgens de traditionele Russische houtarchitectuur. Oorspronkelijk was de kerk wit en de koepels goudkleurig. Pas later werden de torens geribbeld en alles gekleurd. Nu de zon al wat lager staat, blinken de koepels intens. Het geheel doet wat sprookjesachtig aan.

GOeM

Aan de vierde zijde van het Rode plein ligt het beroemde warenhuis: GOeM. Tijdens het bewind van Stalin was het een van de weinige staatswinkels met ellenlange toonbanken. Aan de buitenzijde doet het denken aan een groot paleis, maar binnen zijn er drie rijen of gangen van drie verdiepingen met wel 150 grote en kleine winkels waarin nu vooral westerse luxemerken verkocht worden. De daken zijn glazen overkappingen en tussen de verschillende gangen staan er fonteinen. Achter het warenhuis ligt Oelitsa Ilinka, een brede straat die het commerciële hart van de stad is. De rijk versierde gevels van banken, kantoren en hotels waren bedoeld om indruk te maken. En … dat doen ze nog steeds!

Bolsjojtheater

Als we de brede, nu verkeersvrij straat, oversteken komen we bij het Bolsjojtheater. Het prachtige gebouw is recent nog volledig gerenoveerd. Het is de thuisbasis van het oudste en ook wel beroemdste balletgezelschap ter wereld.
We lopen nog even verder tot aan Tverskaya Oelitsa. Deze geliefde winkelstraat ligt centraal in de hippe uitgangsbuurt van Moskou. Op een terrasje genieten wij van deze mooie Russische zomeravond en na een lekker etentje nemen wij de metro terug richting hotel. Onze eerste indruk van Moskou is alvast geslaagd. Benieuwd wat we morgen gaan zien.

Fotoalbum ‘Moskou dag 1’ weergeven